انرژی شما کم است؟ حتما این مطلب را بخوانید:

کم انرژی بودن و خستگی همیشگی مساله ایست که خیلی از ما از آن شکایت می­کنیم. این مشکل میتواند بر عملکرد ما در محل کار، زندگی خانوادگی و روابط اجتماعی تأثیر منفی بگذارد. بسیاری از افراد مبتلا به خستگی آن را به پزشک خود گزارش نمی­دهند، آن را نادیده می­گیرند و در جهت رفع آن اقدامی نمی­کنند. در این مقاله قصد داریم شما را با شایع ترین علل ایجاد این مشکل، راه­های درمان آن و بهترین خوراکی­هایی که میتواند در بهبود این وضعیت کمک کند آشنا کنیم.

چرا کم انرژی هستم، علت زود خسته شدن و بی حالی چیست؟

این مشکل میتواند دلایل متنوعی داشته باشد که در ادامه به شایع­ترین آنها اشاره شده است. باید توجه داشته باشید که اگر مشکل خستگی شما به صورت روتین درآمده و مدت زیادی است که از این مشکل رنج می­برید حتما به پزشک مراجعه کنید تا علت ایجاد آن دقیق­تر بررسی شود.

  1. امکان وجود بیماری را بررسی کنید

خستگی یکی از علائم رایج بسیاری از بیماری­ها از جمله بیماری قلبی، بیماری تیروئید، دیابت، آرتروز، کم خونی، بیماری سلیاک، افسردگی، اضطراب و اختلالات خواب است پس در صورت احساس خستگی غیرعادی با پزشک صحبت کنید.

غده تیروئید متابولیسم شما و نحوه استفاده بدن از انرژی را کنترل می­کند. هنگامی که تیروئید هورمون­های زیاد یا بسیار کمی تولید ­کنند – پرکاری یا کم کاری تیروئید – میتوانید خستگی مداوم را تجربه کنید.

خستگی یکی از علائم هشدار دهنده بیماری قلبی است. هنگامی که قلب نمی تواند خون کافی پمپاژ کند، خون­رسانی به سایر اندام ها کمتر می­شود تا به قلب و مغز ارسال شود. این منجر به کمبود انرژی می­شود.

بسیاری از داروها نیز میتوانند به خستگی و بی حالی دامن زنند. به طور مثال برخی از داروهای فشار خون، آنتی هیستامین­ها، داروهای مدر. اگر پس از شروع یک داروی جدید حس کردید کم انرژی و خسته هستید به پزشک خود اطلاع دهید. شاید این خستگی ناشی از عوارض جانبی داروی شما باشد.

  1. خواب کافی و باکیفیت ندارید

خواب بد و کم انرژی بودن

کم انرژی بودن و خواب

کمبود خواب یکی دیگر از دلایل کاهش سطح انرژی است. حداقل ۷ ساعت خواب در شب برای بزرگسالان توصیه می­شود. در فاز مشخصی در طول خواب در بدن انسان هورمون­هایی ترشح می­شود که وظیفه رشد و ترمیم و بازسازی سلول­های بدن را بر عهده دارند. به همین دلیل است که بعد از یک خواب با کیفیت احساس طراوت و شادابی می­کنید.

 

  1. تغذیه مناسبی ندارید

کمبود برخی مواد مغذی در رژیم غذایی میتواند باعث ایجاد احساس خستگی و بی حالی شود، حتی اگر بیش از ۷ ساعت در روز بخوابید. از جمله این مواد ویتامین­هایی مثل B12 و برخی مواد معدنی همچون آهن هستند.

همچنین استفاده از غذاهای فراوری شده فاقد ارزش غذایی یا با ارزش غذایی پایین نیز میتواند منجر به خستگی شود. وقتی کالری و مواد مغذی کافی مانند پروتئین دریافت نمی­کنید، بدن شما شروع به تجزیه چربی و ماهیچه­ها می­کند تا انرژی مورد نیاز بدن را تامین کند. این منجر به از دست دادن چربی بدن و توده عضلانی می­شود که ممکن است باعث خستگی شود.

رژیم غذایی سرشار از قند ساده منجر به افزایش ناگهانی قند خون و سطح انسولین و سپس افت سریع آن می­شود که میتواند منجر به خستگی شود. علاوه بر این، کم خوردن نیز میتواند باعث افت قند خون شود.

آزمایش ژنتیکی تغذیه مای ژن بهترین راه شناخت نیاز شما به ویتامین ها و انتی اکسیدان های مختلف است

  1. بیش از حد کافئین مصرف میکنید

انرژی کم نیز میتواند نشانه کم آبی بدن باشد. روزانه ۱۱٫۵ فنجان مایعات مصرف کنید. همچنین مقدار کافئین مصرفی خود را محدود کنید. کافئین میتواند تأثیر مضری بر غدد فوق کلیوی شما داشته باشد و خستگی را شدت بخشد.

کافئین قهوه و کم انرژی بودن

  1. فشار و استرس زیادی را تحمل می­کنید

اگرچه تحمل مقداری استرس طبیعی است، استرس مزمن با خستگی مرتبط است. استرس مزمن باعث ایجاد تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز می­شود و التهاب مزمن در بدن ایجاد می­کند که در نهایت به ایجاد خستگی مفرط می­انجامد.

 

علت خستگی و بی حوصلگی در زنان

کار، خانواده، خانه… شما تنها نیستید. علت زود خسته شدن زنان میتواند بسیار متفاوت باشد، از جمله دلایل عمومی کمبود انرژی و خستگی همچون رژیم غذایی نامناسب، عادات بد خواب، بیماری­هایی همچون مشکلات تیرورئید یا بیماری قلبی، همچنین کم خونی و کمبود آهن نیز در زنان بسیار شایع­تر است.

 بارداری یکی دیگر از دلایل ایجاد خستگی و بی حالی است. بارداری میتواند باعث کاهش سطح انرژی شود. زنان باردار در سه ماهه اول بارداری دچار خستگی می­شوند زیرا بدن خود را با آغاز بسیاری از تغییرات فیزیکی وفق می­دهد. در حالی که بسیاری از زنان در اواسط بارداری سطح انرژی طبیعی خود را به دست می­آورند، سه ماهه سوم نیز میتواند باعث خستگی شود. برای کمک به غلبه بر خستگی در دوران بارداری، سعی کنید هر چهار ساعت یکبار غذا بخورید و هیدراته بمانید.

 

درمان بی حالی و تنبلی

برای درمان بی حالی باید با عوامل ایجاد کننده آن جنگید.

  1. درمان بیماری­های احتمالی ایجاد کننده خستگی

بی حالی یکی از علائم اولیه برخی بیماری­هاست پس در صورتی که خستگی در شما به حالت مزمن در آمده و مدت طولانی است که با آن دست و پنجه نرم می­کنید و در کنار این مشکل خستگی علائم خطر دیگری نیز تجربه می­کنید حتما به پزشک مراجعه کنید. برخی از بیماری­های مرتبط با خستگی همچون مشکلات قلبی وضعیت بسیار جدی هستند که نیاز به مداخله پزشکی دارند.

  1. عادات خواب خود را اصلاح کنید

برای رسیدن به این هدف سعی کنید به برنامه خواب خود پایبند باشید، تا دیروقت بیدار نمانید و قبل از خواب از هر گونه اضطراب و استرس و عوامل ایجاد کننده هیجان همچون تلفن همراه یا تلویزیون دوری کنید. از مصرف نوشیدنی­­های محرک و کافئین­دار قبل از خواب خودداری کنید و نوشیدنی­های آرامبخش را جایگزین آن سازید و در طول روز ورزش کنید. اگر فکر می­کنید به دلیل مشکلاتی همچون آپنه خواب نمیتوانید درست بخوابید با پزشک خود صحبت کنید. آپنه خواب وضعیتی که به طور موقت تنفس شما را در طول شب متوقف می­کند.

  1. ورزش کنید

ورزش منظم باعث از بین رفتن احساس بی­حالی و خستگی در دراز مدت می­شود. ورزش علاوه بر تقویت روحیه و افزایش نشاط باعث بهبود عملکرد قلب، ریه و ماهیچه ها می­شود که به نوبه خود باعث افزایش انرژی می­گردد. حتی انجام منظم ۱۵ دقیقه ورزش روزانه هم میتواند نتایج فوق العاده­ای داشته باشد. اگر شما عادت به انجام ورزش نداشته­اید این سبک زندگی را کم کم تقویت کنید.

اثر ورزش بر انرژی روزانه

  1. اگر اضافه وزن دارید وزن خود را کاهش دهید.

حمل وزن اضافه بدن باعث خستگی می­شود به علاوه فشار بیشتری به قلب وارد می­آ­ورد که آن نیز به نوبه خود باعث خستگی می­شود. بنابراین کم کردن وزن به شما انرژی بیشتری می­بخشد.

  1. استرس را از خود دور کنید.

استرس انرژی بسیار زیادی از بدن می­گیرد. سعی کنید استرس خود را مدیریت کنید. با انجام ورزش یا یوگا، گوش دادن به موسیقی آرامش بخش و گذراندن زمان با دوستان. هر چیزی که شما را آرام کند انرژی شما را افزایش می­دهد.

  1. رژیم غذایی خود را اصلاح کنید.

یک رژیم غذایی سالم برای سلامت جسم و روان بسیار مهم است. عادات غذایی ناسالم می­تواند باعث کاهش سطح انرژی­ تان شود. اکثر شما علاقه­مند هستید که با مصرف برخی خوراکی­ها مشکل خستگی خود را برطرف کنید. و یک سوال همیشگی در سر دارید ” برای کمبود انرژی چی بخوریم؟” جواب این سوال به طور کامل در ادامه آمده است.

  • مصرف ماهی و یا امگا-۳ را فراموش نکنید.
  • وعده های غذایی کوچکتر و سبکتر را در طول روز تقسیم کنید.

به جای داشتن وعده ­های غذایی سنگین ولی یک یا دوبار در روز کالری مورد نیازتان را به تدریج در اختیار بدنتان قرار دهید و سعی کنید هر ۳-۴ ساعت یک وعده یا میان وعده کوچک مصرف کنید. اینکار باعث حفظ قند خون در سطح ثابتی می­شود.

  • مواد غذایی رژیم خود را درست انتخاب کنید

 برای حفظ سطح انرژی، غذاهای ناسالم همچون قندهای ساده را حذف کنید و غلات کامل و سایر کربوهیدرات­های پیچیده را الویت قرار دهید دهید. هضم این کربوهیدرات­ها بیشتر طول می­کشد و از نوسانات قند خون جلوگیری می­کند. همچنین به میزان کافی پروتئین در رژیم خود جای دهید.

  • مصرف مواد کافئین­ دار را محدود یا به صفر برسانید.

موادی مثل قهوه، چای سیاه، کولا، نوشابه انرژی­زا را به مرور از سبد غذایی خود حذف کنید یا میزان مصرف آن­ها را مدیریت کنید. تاثیر مصرف کافئین برای همه به یک میزان نیست بنابراین بهتر است به صدای بدنتان گوش دهید. اگر یک ماه بعد از حذف تدریجی کافئین احساس خستگی شما برطرف شد شما به دلیل خستگی خود پی برده اید.

  • مصرف نوشیدنی­های الکلی را به حداقل برسانید.

حتی اگر ۸ ساعت کامل خوابیده باشید در صورتی که قبل از خواب نوشیدنی­های الکلی خورده باشید خواب شما عمیق نخواهد شد و در روز بعد همچنان خسته باقی خواهید ماند.

  • مایعات بیشتری بنوشید

شاید دلیل خستگی و بی حالی شما کم آبی بدنتان باشد. در این صورت با نوشیدن یک لیوان آب بدنتان را مجددا هیدراته کنید.

کم انرژی بودن به دلیل کمبود چه ویتامینی است

کمبود مواد مغذی میتواند باعث حساس خستگی شود، حتی اگر بیش از ۷ ساعت بخوابید. ارتباط کمبود مواد مغذی زیر با خستگی ثابت شده است بنابراین اینها بهترین ویتامین برای افزایش انرژی بدن هستند.

  • اسید پانتوتنیک (ویتامین B5)
  • پیریدوکسین (ویتامین B6)
  • ریبوفلاوین (ویتامین B2)
  • نیاسین (ویتامین B3)
  • فولات (ویتامین B9)
  • ویتامین B12
  • ویتامین D
  • ویتامین C
  • علاوه بر ویتامین ها کمبود منیزیم و آهن نیز میتواند موجب خستگی شود.

خستگی یکی از شایع ترین علائم بیماری کم خونی است که در ۵۰ درصد موارد به دلیل  فقر آهن است و در زنان شیوع بیشتری نیز دارد و میتوان گفن همین مساله مهمترین علت زود خسته شدن زنان است و خوشبختانه معمولاً پس از بازیابی ذخایر آهن بهبود می­یابد.

کمبود ویتامین B12 به ویژه در افراد مسن شایع است زیرا توانایی بدن برای جذب B12 با افزایش سن کاهش می­یابد. B12 برای اکسیژن رسانی و تولید انرژی حیاتی است، بنابراین سطوح پایین میتواند باعث خستگی شدید شود.

کمبود ویتامین D باعث خستگی می­شود. بیش از نیمی از جمعیت جهان دارای سطوح ناکافی ویتامین D هستند.

کمبود این مواد به راحتی از طریق آزمایش خون قابل بررسی است و معمولا بعد از رسیدن آن به سطح نرمال بهبود می­یابد.

 

بهترین مواد غذایی انرژی­ زا

همه غذاها انرژی بدن را تامین می­کنند، اما این انرژی میتواند بسیار متفاوت باشد. برخی از غذاها، مانند قندها و کربوهیدرات­های تصفیه شده، انرژی سریعی به بدن می­دهند. با این حال، بیشتر اوقات، بدن به انرژی پایدارتری که از موادی مانند میوه‌ها، غلات و حبوبات بدست می­آید نیاز دارد.

فهرستی که ما در اینجا ارائه می­دهیم بر روی غذاها و نوشیدنی­هایی تمرکز دارد که انرژی پایدارتری در طول روز فراهم می­کنند.

میوه ها: موز، آووکادو، سیب، توت فرنگی، پرتقال، توت ها            

میوه ها سرشار از قند طبیعی و در عین حال غنی از فیبر هستند که باعث کاهش سرعت هضم قند می­شود. به علاوه سرشار از مواد مغذی همچون ویتامین ها و مواد معدنی که بدن را پر انرژی می­کند.

سبزی و صیفی جات: چغندر، سبزیجات برگ سبز، شکلات تلخ

غلات: جودوسر، ذرت، کینوا، برنج قهوه ای

حبوبات: سویا، عدس

غلات، حبوبات و سبزیجات غنی از فیبر و کربوهیدرات هستند که باعث جذب آرام کربوهیدرات شده و سطح انرژی بدن را در وضعیت پایدار نگه می­دارد. به علاوه این مواد دارای مقادیر بالایی آنتی اکسیدان و مواد مغذی همچون ویتامین و مواد معدنی هستند.

مغزها: آجیل، کره بادام زمینی، دانه کدو، چیا و …

مغز ها حاوی ترکیبی از پروتئین، کربوهیدرات، مواد معدنی همچون منیزیم، کلسیم و فسفر و ویتامین هستند به علاوه از چربی زیادی نیز برخوردار هستند که باعث کاهش التهاب بدن می­شود و باعث می­شوند بدن مدت زمان بیشتری احساس سیری کند.

محصولات حیوانی: ماهی روغنی ، جگر، ماست، تخم مرغ

گوشت سرشار از پروتئین، چربی و ویتامین گروه B است که در حفظ انرژی بدن نقش دارند. تخم مرغ و ماهی روغنی حاوی امگا-۳ هستند که التهاب بدن را کاهش می­دهد، عاملی که میتواند منجر به خستگی مفرط شود.

نوشیدنی ها: آب، چای سبز، ماچا

آب یکی از مهمترین اجزای یک خوراکی انرژی زا است چراکه این ماده برای عملکرد درست تک تک سلول­های بدن ضروری است. حتی عدم مصرف آب کافی به مدت یک نیم روز نیز میتواند کم آبی و خستگی در بدن ایجاد کند. کافئین تقویت کننده انرژی است ولی در صورتی که بیش از حد مصرف شود نتیجه منفی خواهد داشت و خود میتواند عامل ایجاد خستگی و بی حالی باشد.

 

آیا نوشابه انرژی زا ضرر دارد

نوشیدنی­های انرژی زا برای افزایش انرژی، هوشیاری و تمرکز ساخته شده­اند و محبوبیت بالایی نیز در بین مردم دارند. اما این نوشیدنی‌ها میتوانند مضر باشند. نوشیدنی­های انرژی ها سرشار از کافئین(۷۰  تا  ۲۴۰ میلی­گرم در هر بطری) و قند هستند. این بدین معناست که ممکن است به طور موقت سطح انرژی شما را بالا ببرد ولی عوارض طولانی مدتی نیز میتواند داشته باشد که بر خلاف هدف انرژی زایی و رفع خستگی است. مواردی همچون:

  • مقادیر زیاد کافئین ممکن است باعث مشکلات جدی قلب و عروق خونی مانند اختلالات در ریتم قلب و افزایش ضربان قلب و فشار خون شود. کافئین همچنین ممکن است به سیستم قلبی عروقی و عصبی کودکان که هنوز در حال رشد هستند آسیب برساند.
  • مصرف کافئین همچنین ممکن است با اضطراب، مشکلات خواب، مشکلات گوارشی و کم آبی همراه باشد.
  • مصرف بیش از حد نوشیدنی انرژی زا ممکن است الگوی خواب را مختل کند و ممکن است با افزایش رفتارهای پرخطر همراه باشد.
  • یک عدد نوشیدنی انرژی زا ممکن است حاوی ۵۴ تا ۶۲ گرم قند اضافه شده باشد. این مقدار بیش از حداکثر مقدار قند افزوده توصیه شده برای یک روز کامل است.

پس به طور خلاصه این نوشیدنی­ها مناسب شما نیستند اگر قصد رهایی از خستگی را دارید و مصرف دائم آنها باعث بروز مشکلات جدی در آینده خواهد شد.

 

بهترین نوشیدنی انرژی زا طبیعی

نوشیدنی­هایی که در بازار به عنوان انرژی­ زا عرضه میشود معمولا حاوی مقادیر بالایی کافئین و شکر هستند و تنها به صورت موقت احساس خوشی به مصرف کننده القا می­کنند. پس در صورتی که از مشکل خستگی مفرط و دائم رنج می­برید بهتر است به جای پناه بردن به نوشیدنی­های انرژی­ های سوپر مارکت­ها نوشیدنی های انرژی زا طبیعی را امتحان کنید.

  • اسموتی ­های حاوی اسفناج، کلم پیچ و سایر میوه­ها و سبزیجات غنی از ویتامین B به خصوص B 12 و ویتامین C را فراموش نکنید.
  • آب نارگیل یک نوشیدنی طبیعی فوق العاده و سرشار از مواد معدنی همچون پتاسیم است. این ماده انرژی­ زا را میتوانید به تنهایی یا در ترکیب با موز و توت فرنگی به صورت اسموتی مصرف کنید.
  • کمبوچا نوعی چای پروبیوتیک است و یک گزینه عالی برای افزایش انرژی. این نوشیدنی را میتوانید در منزل نیز تهیه کنید
  • نوشیدنی جینسینگ به بدن در مقابله با استرس و افزایش انرژی کمک می­کند.
  • نوشیدنی زنجبیل، هل و عسل نیز میتواند بک نوشیدنی انرژی زا و جایگزین چای صبح باشد.

 

داروهای رفع خستگی

در صورتی که از سندرم خستگی مزمن(CFS) رنج میب­رید ممکن است پزشک به شما داروی برای درمان آن تجویز کند، در غیر این صورت با تغییر الگوی زندگی، تغذیه و فعالیت بدنی خستگی شما به مرور برطرف خواهد شد. در این شرایط پزشک ممکن است به شما مصرف مکمل هایی حاوی ویتامین و ریز مغذی­ها را توصیه کند و یا منع مصرف برخی از مواد همچون کافئین.

در صورت ابتلا به CFS و قبل از تجویز دارو پزشک کیفیت خواب شما را بررسی خواهد کرد. اگر با تنظیم یک برنامه روتین خواب مشکل برطرف نشد تجویز داروی خواب آور میتواند گزینه بعدی باشد. به برخی دیگر از بیماران داروهای محرک تجویز می­شود که به کاهش خستگی و افزایش تمرکز کمک می­کند. گاهی خستگی مزمن با دردهای عضلانی نیز همراه است که در این صورت مسکن­ها نیز میتواند به لیست داروهای درمان خستگی اضافه شوند. برخی از افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن هر زمان که ایستاده یا نشسته اند احساس سرگیجه یا سبکی سر می­کنند. در این شرایط داروهایی همچون ludrocortisone ، Midodrine یا Propranolol XL  تجویز می­شود. حدود نیمی از افراد مبتلا به سندرم خستگی مزمن در مقطعی از زمان دچار افسردگی می­شوند. در این شرایط ممکن است پزشک داروی ضدافسردگی تجویز کند.

 

درمان کمبود انرژی در طب سنتی

تمرکز درمان­های مبتنی بر طب سنتی مصرف خوراکی مواد طبیعی در جهت رفع علائم و افزایش انرژی است. به طور مثال در طب سنتی نیز به مصرف کربوهیدرات­ های پیچیده و مواد سرشار از فیبر تاکید می­شود و مصرف قهوه را ممنوع می­کند و در مقابل استفاده از انواع دم نوش­های با طبع گرم همچون زعفران، زنجبیل، جنسینگ، بادرنجبویه و دارچین توصیه می­شود. به علاوه بر مصرف برخی میوه­ها همچون سیب، به و مرکبات نیز تاکید می­گردد.

در صورتی که علت خستگی خواب نامناسب و ناکافی باشد از دیدگاه طب سنتی ساده ترین راه استفاده از گلاب است. قرار دادن یک دستمال آغشته به گلاب در کنار سر یا نوشیدن نصف استکان گلاب رقیق یا عرق­هایی مثل اسطوخدوس و سنبل طیب نیم ساعت قبل از خواب یک راه کار ساده برای رفع خستگی و بیحالی سریع است.

حتی میتوانید برای درمان سریع خستگی دو قطره روغن نعناع فلفلی را روی یک دستمال بریزید، آن را روی بینی خود نگه دارید و عمیق نفس بکشید. اگر زمان بیشتری دارید، سعی کنید دو قطره از روغن را به همراه چهار قطره روغن رزماری به آب حمام اضافه کنید و در آن دراز بکشید.

 

 

چه ورزش هایی برای افزایش انرژی بدن مناسب است

ورزش منظم منجر به افزایش آمادگی جسمانی و بهبود وضعیت سلامتی می­شود. ورزش به خصوص سلامت قلب و عروق و تناسب اندام را افزایش می­دهد و توانایی بدن برای گردش اکسیژن را بهبود می­بخشد. این بلافاصله انرژی را افزایش می­دهد و به علاوه به مرور زمان کمتر احساس خستگی خواهید کرد.

اما چه ورزشی مناسب زمانی است که احساس خستگی می­کنید. قطعا زمانی که سطح انرژی پایینی دارید انجام یک جلسه یک ساعته کراس فیت یا دویدن مسافت طولانی بیشتر شبیه صعود به قله اورست می­ ماند. در این مواقع چیزی که واقعاً به آن نیاز دارید یک تمرین کوتاه مدت و کم شدت است. این نوع تمرین فورا انرژی شما را افزایش می­دهد.

یک نمونه عالی از ورزش­ های کم­ شدت که اثر مثبت بر خلق­ و­خو و کاهش سطح استرس و خستگی دارد یوگا است. انجام یک جلسه یوگا حتی برای افرادی که به ورزش دیگری می­پردازند میتواند بسیار کمک کند.

پیاده روی نیز نوع دیگری از ورزش کم­ شدت و انرژی ­زا است. در صورت امکان در فضای باز، در یک پارک یا منطقه طبیعی قدم بزنید. تا علاوه بر مزیت ورزش کردن از صرف زمان در طبیعت نیز انرژی کسب کنید.

توجه داشته باشید که زیاده روی در ورزش و عدم اختصاص زمانی برای ریکاوری بدن میتواند اثر معکوس داشته باشد.

 

خلاصه مقاله

خستگی میتواند به دلایلی همچون خواب ناکافی، استرس بالا، رژیم غذایی نامناسب، مصرف ناکافی آب و میزان بالای کافئین و برخی بیماری­ها باشد. پس برای رهایی از این مشکل باید عامل اصلی ایجاد کننده آن را یافت و در جهت رفع آن اقدام کرد.

یک رژیم غذایی متنوع و متعادل سرشار از ویتامین ها، فیبر، چربی ها و پروتئین ها بسیار مهم است. در کنار تغییر رژیم، ورزش به ما کمک می کند با خستگی مبارزه کنیم و به طور کلی احساس انرژی بیشتری کنیم.

 

منابع:

 

https://www.nhs.uk/live-well/sleep-and-tiredness/10-medical-reasons-for-feeling-tired/

https://www.womenshealthmag.com/uk/health/sleep/a706477/low-energy/

https://www.healthline.com/nutrition/10-reasons-you-are-tired#6.-Consuming-too-much-caffeine

https://www.webmd.com/balance/features/get-energy-back#:~:text=Fatigue%20is%20a%20common%20symptom,%2C%20diuretics%2C%20and%20other%20drugs.

https://womenscarefl.com/health-library-item/causes-of-low-energy-levels-in-females/

https://www.healthline.com/nutrition/10-reasons-you-are-tired#8.-Overweight-or-obesity

https://www.nccih.nih.gov/health/energy-drinks

https://www.issaonline.com/blog/index.cfm/2019/how-to-exercise-to-increase-energy-and-beat-fatigue

https://www.ghafaridiet.com/article/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D9%81%D8%B1%D8%B7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AC%D8%A7-%D8%A8%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF!

https://kakooti.com/mag/%D8%A7%D9%86%D8%B1%DA%98%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D8%B7%D8%A8-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%AF/

https://behdasht.news/news/42888/%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%D8%A8-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C/

https://www.besthealthmag.ca/list/natural-home-remedies-fatigue/

https://www.lifehack.org/articles/lifestyle/8-healthy-energy-drinks-that-can-give-you-boost-without-caffeine.html

https://www.medicalnewstoday.com/articles/323947#fruits

https://www.nhs.uk/live-well/sleep-and-tiredness/self-help-tips-to-fight-fatigue/

https://www.webmd.com/chronic-fatigue-syndrome/medicines-treat-chronic-fatigue-syndrome