آیا بیماری­ های قلبی ژنتیکی هستند؟

در جواب این سوال که آیا بیماری قلبی ارثی است باید گفت بله، برخی از بیماری­های قلبی جنبه ارثی دارند. علل ایجاد بیماری­های قلبی میتواند متفاوت باشد از تغذیه نامناسب گرفته تا کم تحرکی و اضافه وزن. بیماری قلبی ژنتیکی شامل آریتمی، بیماری قلبی مادرزادی، کاردیومیوپاتی(التهاب عضله قلب) و کلسترول خون بالا است. بیماری­های مرتبط با عروق قلب از جمله سکته قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی که در خانواده­ ها وجود داشته باشد نیز میتواند نشان دهنده عوامل خطر ارثی باشد.

ژن­ها تمام جنبه­ های سیستم قلبی و عروقی ما را کنترل می­کنند از وضعیت رگ­های خونی گرفته تا نحوه ارتباط سلول­های قلب. بنابراین تغییرات ژنتیکی در برخی ژن­ها میتواند بر احتمال ابتلا به بیماری قلبی تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، اگر یک تغییر ژنتیکی در نحوه عملکرد یک پروتئین خاص مرتبط با پردازش کلسترول رخ دهد، احتمال تجمع کلسترول در رگ­ها و  انسداد آن­ها افزایش می­ یابد.

 تغییرات ژنتیکی از والدین به فرزندان از طریق در DNA تخمک و اسپرم منتقل می­شود و در تمام سلول­های بدن وجود دارد. به همین دلیل است که وقتی بیماری قلبی یا یک اختلال قلبی برای یکی از اعضای خانواده تشخیص داده می­شود، بهتر است سایر اعضای خانواده نیز غربالگری شوند. این غربالگری شامل انجام برخی تست های قلبی و همچنین انجام تست ژنتیکی است تا عوامل خطر و احتمال بروز بیماری در فرد بررسی گردد، حتی قبل از بروز علائم.

اطلاعات کامل در مورد تست ژنتیکی قلب مای ژن 

 

آیا بیماری قلبی بدون علامت است

علائم شایع بیماری قلبی عروقی شامل درد قفسه سینه و تنگی نفس به ویژه در هنگام فعالیت شدید می­باشد. با این حال بسیاری از افرادی مبتلا هیچ علامتی ندارند و شاید حتی از وجود مشکل اطلاع نداشته باشند. در نتیجه، داروهای جلوگیری کننده از حمله قلبی، سکته مغزی و … استفاده نمی­کنند. برخی از بیماری های ژنتیکی قلبی اینچنین­ اند و همانطور که گفته شد با انجام بررسی های دقیق­ تر توسط پزشک و همچنین انجام تست ژنتیکی میتوان به احتمال وجود بیماری در فرد بی علامت پی برد.

بیماری های قلبی علائم  

علائم بیماری قلبی

بسیاری از مردم این تصور را دارند که درد قلب تنها نشانه بیماری های قلبی است اما حقیقت این است که علائم بیماری قلبی رنج وسیعی را شامل می شود و بسته به نوع بیماری متفاوت است.

  1. در صورتی که بیماری قلبی ناشی از بروز مشکل در رگ­های خونی باشد:
  • تنگی نفس
  • درد، فشار و ناراحتی قفسه سینه
  • درد در گردن، فک، گلو، بالای شکم یا پشت
  • درد، بی حسی، ضعف یا سردی در پاها یا بازوها (ناحیه ای که گرفتگی در آن رخ داده است)

علائم بیماری عروق کرونری ممکن است در مردان و زنان متفاوت باشد. به عنوان مثال، مردان بیشتر در معرض درد قفسه سینه هستند. زنان علائم و نشانه ­های دیگری مانند تنگی نفس، حالت تهوع و خستگی مفرط دارند.

  1. در صورتی که مشکل قلبی ناشی از ریتم نا­منظم قلب باشد:

  • سرگیجه
  • سبکی سر
  • تپش قلب
  • تنگی نفس
  • ضربان قلب سریع یا آهسته
  • درد یا ناراحتی در قفسه سینه
  • غش یا حالتی نزدیک به غش
  1. در صورتی که مشکل قلبی ناشی از نقایص مادرزادی قلبی باشد:

  • رنگ پوست خاکستری یا آبی کم رنگ
  • تورم در پاها، شکم یا نواحی اطراف چشم
  • در نوزاد، تنگی نفس در هنگام شیرخوردن که منجر به افزایش وزن کند کودک می­شود

این علائم معمولا در نوزادان تازه متولد شده و دارای مشکلات قلبی قابل مشاهده است که حاکی از مشکلات حاد قلبی است هر چند ممکن است این بیماری­های قلبی در کودکان نیز دیده شود با این حال در برخی موارد شدت نقص مادر زادی قلبی به حدی نیست که علائم شدیدی بروز دهد در این صورت این علائم میتواند شامل موارد زیر باشد که به عنوان بیماری قلبی مادرزادی در بزرگسالان نیز شناخته می­شوند:

  • تنگی نفس سریع در حین ورزش یا فعالیت
  • خستگی سریع در حین ورزش یا فعالیت فیزیکی
  • تورم دست، پا یا مچ پا
  1. در صورتی که مشکل قلبی ناشی از مشکلات دریچه قلب باشد:

  • غش
  • خستگی
  • تنگی نفس
  • ورم پا یا مچ پا
  • درد قفسه سینه
  • ضربان قلب نامنظم

علت درد قلب در جوانان

بیشتر مردم درد قفسه سینه را به درد قلب نسبت میدهند در صورتی که در اکثر مواقع این طور نیست. در افراد مسن، درد قفسه سینه اغلب به دلیل یک مشکل قلبی است ولی در کودکان، درد قفسه سینه به ندرت به دلیل مشکل قلبی است و بیشتر مواقع درد از عضلات، استخوان­ ها یا غضروف نشات می­گیرد یا علل گوارشی دارد. در موارد بسیار معدود و کمتر از ۱% موارد این درد ناشی از مشکلات قلبی است.

علت اصلی درد دیواره قفسه سینه در نوجوانان، التهاب غضروفی است که دنده را به جناغ متصل می­کند و باعث درد شدید قفسه سینه می­شود که با تنفس عمیق بدتر می­شود(بیماری کوستوکندریت). این مشکل معمولاً هیچ علت مشخصی ندارد و میتواند چندین هفته یا بیشتر ادامه یابد. درد دیواره قفسه سینه همچنین میتواند ناشی از ضربه به دنده یا درد عضلات به دلیل سندرم­های درد مزمن مانند فیبرومیالژیا باشد.

علائم بیماری های قلبی

درد دست چپ نشانه چیست

درد خفیف در بازوی چپ اغلب بخشی طبیعی از روند پیری بدن مانند آرتروز است. با این حال، درد ناگهانی یا غیرعادی بازوی چپ میتواند نشانه‌ای از یک مشکل پزشکی جدی‌ مثل حمله قلبی یا آنژین(گرفتگی رگ) باشد یا نشانه آسیبی که نیاز به درمان دارد (آسیب­های اسکلتی و عضلانی، التهاب یا پارگی تاندون، فتق دیسک یا شکستگی)

 

تفاوت درد قلب و معده

احساس سوزش در قفسه سینه و معده یا دردی شبیه سوء هاضمه هم میتواند نشانه ای از حمله یا مشکل قلبی باشد بنابراین اگر شک دارید که آیا درد ناشی از مشکلی در قلبی شما ایجاد شده است، باید با اورژانس تماس بگیرد. از آنجایی که قلب، مری و معده همگی دقیقاً در کنار یکدیگر قرار دارند، تشخیص سوزش معده یا سوء هاضمه از درد قلب حتی برای کادر درمان نیز ممکن است دشوار باشد. درد قلب به دلیل بسته یا باریک شدن یکی از شریان­های قلب اتفاق می­افتد. در مقابل سوزش سر دل درد سوزشی است که اغلب در قسمت فوقانی شکم یا پایین قفسه سینه احساس می­شود و به دلیل برگشت اسید معده به مری است.

 به طور کلی میتوان اینطور گفت که حملات قلبی اغلب – اما نه همیشه – با علائم زیر رخ می­دهند:

  • درد قفسه سینه که اغلب به صورت فشار، سفتی و پری توصیف می‌شود.
  • درد قفسه سینه که به نظر می­رسد به دلیل قرار گرفتن وزن بسیار سنگینی روی قفسه سینه ایجاد می­شود.
  • درد ممکن است مقطع باشد، اما بیش از چند دقیقه طول می­کشد.
  • معمولاً از وسط سینه یا کمی مایل به چپ شروع می­شود.
  • درد ممکن است به نواحی دیگر مثل یک یا هر دو بازو، گردن، فک، یا قسمت بالایی یا میانی پشت سرایت کند.
  • معمولا با علائم دیگری همچون عرق سرد، تنگی نفس، احساس تهوع، خستگی و سرگیجه همراه است.

درد یا سوزش معده به دلیل ریفلاکس اسید معده اتفاق می­افتد باعث ایجاد احساس سوزش در مری شود. سوزش معمولاً درست بالای معده اتفاق می­افتد و حتی ممکن است تا پشت دهان برسد.این عارضه میتواند با علائم دیگری شامل حالت تهوع، نفخ و آروغ همراه باشد.

تفاوت اصلی بین علائم درد قلب و درد معده این است که:

  • درد معده بعد از غذا خوردن و با دراز کشیدن بدتر می­ شود.
  • درد معده را میتوان با داروهای کاهش دهنده سطح اسید معده تسکین داد.
  • درد معده با علائم مانند تنگی نفس همراه نیست و در مقابل با نفخ و آروغ همراه است.

 

کدام درد قلب را جدی بگیریم

با توجه به علائم درد قلب که در بالا به آن اشاره شده است علائم دیگری همچون احساس تنگی نفس، سرگیجه یا غش را تجربه کردید سریعا با اورژانس تماس بگیرید. 

برای درد قلب چی بخوریم

احتمالا درد قلب اولین چیزی است که هنگام درد قفسه سینه به آن فکر می­کنید. با این حال، دلایل بالقوه زیادی برای درد در ناحیه قفسه سینه وجود دارد. بدون توجه به علت، فرد معمولاً می­خواهد درد را به سرعت از بین ببرد. اگر مطمئن هستید دلیل درد قفسه سینه به خاطر حمله قلبی یا گرفتگی عروق قلب است پس حتما نیاز به اقدام پزشکی فوری دارید. در غیر این صورت با مصرف هر یک از موارد ذکر شده در زیر جهت درمان مشکل خود اقدام کنید.

  1. بادام: در صورتی که درد ناشی از رفلاکس اسید باشید خوردن چند عدد بادام یا یک لیوان شیر بادام به شما در بهبود درد کمک می­کند.
  2. آب گرم: اگر درد فرد به دلیل گاز معده یا نفخ باشد یک نوشیدنی گرم به از بین بردن گاز کمک می­کند و فرآیند هضم را بهبود می­بخشد.
  3. سرکه سیب: سرکه سیب قبل یا بعد از وعده غذایی از رفلاکس اسید معده جلوگیری می­کند. البته سرکه سیب برای افرادی که رقیق کننده خون مصرف می­کنند مناسب نیست.
  4. زنجبیل: خاصیت ضد التهابی زنجبیل به کاهش مشکلات معده و جلوگیری از استفراغ کمک می­کند.
  5. سیر: به نظر می­رسد که سیر برای درمان درد قفسه سینه مفید است، با این حال این مساله به صورت علمی ثابت نشده است. تحقیقات ثابت کرده است که سیر باعث کاهش پلاک­ در رگ­ها می­شود و روند بیماری ­های قلبی را معکوس می­کند.
  6. شیر و زردچوبه: زرد چوبه یک ضد التهاب است که درد سینه را تسکین می­دهد. تحقیقات ثابت کرده مصرف طولانی مدت زردچوبه میتواند از بیماری­های قلبی و کاهش کلسترول جلوگیری کند.
  7. آسپیرین: مسکنی مانند آسپرین به کاهش درد قلب ناشی از مشکلات خفیف­تر قلبی کمک می­کند و میتواند از حمله قلبی جلوگیری کند.

 

علت تپش قلب

عواملی مثل استرس، انجام ورزش، مصرف برخی داروها یا در موارد نادر وضعیت پزشکی مخاطره آمیز می­تواند منجر به تپش قلب شود. اگرچه تپش قلب معمولا بی­ ضرر هستند اما در موارد نادر، می­توانند نشانه یک بیماری قلبی جدی­ تر، مانند ضربان قلب نامنظم باشند که در این صورت ممکن است نیاز به درمان داشته باشد.

در صورتی که تپش قلب فقط چند ثانیه طول بکشد معمولا نیازی به بررسی بیشتر ندارد اما اگر سابقه بیماری قلبی دارید و تپش قلب مکررا برای شما اتفاق می­افتد بهتر است با پزشک صحبت کنید.

 

جلوگیری از بیماری قلبی

در کنار برخی از ریسک فاکتورهای غیر قابل تغییر همچون سن، جنسیت، نژاد و سابقه خانوادگی، بسیاری دیگر قابل کنترل هستند و میتوان با کنترل آنها ریسک ابتلا به بیماری قلبی را کاهش داد. مواردی مثل:

کنترل فشار خون– فشار خون بالا یک ریسک فاکتور مهم در ابتلا به بیماری های قلبی است. بنابراین اندازه گیری مرتب فشارخون حداقل یک بار در سال و به دفعات بیشتر در صورت مشاهده فشار خون بالا، به کار بردن اقدامات جهت تغییر زندگی و کنترل فشار خون بسیار اهمیت دارد.

کنترل سطح کلسترول و تری­گریسرید– کلسترول بالا می­تواند رگ­های خونی شما را تنگ و حتی مسدود ­کند و در نتیجه خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی را افزایش می­دهد. با تغییرات سبک زندگی و مصرف دارو (در صورت نیاز) می­توانید کلسترول خود را کاهش دهید.

کنترل وزن– اضافه وزن و چاقی خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می­دهد. اضافه وزن با سایر عوامل خطر بیماری قلبی از جمله سطح کلسترول و تری گلیسیرید بالا، فشار خون بالا و دیابت مرتبط هستند بنابراین کنترل وزن می­تواند این خطرات را کاهش دهد.

کنترل رژیم غذایی– غذاهایی با چربی های اشباع، پر نمک و شکر را محدود کنید. مصرف میوه و سبزیجات طبیعی و غلات کامل را فراموش نکنید. در این شرایط عوامل خطر زمینه ساز بیماری های قلبی همچون کلسترول و فشار خون بالا را محدود خواهید کرد.

کنترل استرس– استرس به روش­های مختلفی با بیماری قلبی مرتبط است. می­تواند فشار خون شما را افزایش دهد. استرس شدید “محرک” حمله قلبی است. برخی از راه‌های کمک به مدیریت استرس عبارتند از ورزش، گوش دادن به موسیقی و مدیتیشن است.

کنترل قندخون– دیابت خطر ابتلا به بیماری قلبی دیابتی را دو برابر افزایش می­دهد. با گذشت زمان، قند خون بالا به رگ­های خونی و اعصابی که قلب و عروق خونی را کنترل می­کنند آسیب می­رساند. بنابراین تحت کنترل نگه داشتن آن ضروری است.

ورزش منظم– ورزش مزایای بسیار زیادی دارد شامل تقویت قلب و بهبود گردش خون. به علاوه با انجام منظم ورزش احتمال افزایش وزن و کلسترول و فشار خون بالا نیز کاهش می­یابد.

خواب کافی– کم خوابی خطر ابتلا به فشار خون بالا، چاقی و دیابت را افزایش می­دهد. این سه مورد نیز خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می­دهند. بزرگسالان اغلب به ۷ تا ۹ ساعت خواب در روز نیاز دارند. بنابراین مطمئن شوید که عادات خواب خوبی دارید و یا آن را بهبود بخشید.

محدود کردن الکل– مصرف زیاد الکل باعث افزایش فشار خون می­گردد. به علاوه کالری اضافه به رژیم روزانه می­افزاید که باعث افزایش وزن می­شود که هر دو ریسک ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می­دهد.

محدود کردن سیگار– سیگار کشیدن نیز منجر به فشارخون بالا می­شود و شما را در خطر سکته قلبی و مغزی قرار می­دهد.

 

مکمل برای سلامت قلب

 مکمل­ ها عملکرد بدن را بهبود می­بخشند، از استخوان­ها و عضلات گرفته تا قلب. تحقیقات نشان داده است که برخی از مکمل­ ها به کاهش کلسترول، بهبود فشار خون و دیگر ریسک فاکتورهای مرتبط با بیماری قلبی کمک می­کند. هرچند هنوز به طور دقیق مشخص نیست که آیا این مکمل­ها باعث جلوگیری از حمله قلبی یا سکته مغزی می­شود یا خیر.

  1. کوآنزیم Q10 (CoQ10)

بدن شما به طور طبیعی مقادیر کمی از این آنزیم را تولید می­کند که به نام­های ubiquinone و ubiquinol نیز شناخته می­شوند. این ماده برای سلامت قلب حیاتی است و با افزایش سن در بدن کمتر تولید می­شود. ثابت شده است که سطوح پایین CoQ10 در بدن با نارسایی مزمن قلبی مرتبط است. به عنوان یک مکمل، CoQ10 به کاهش فشار خون نیز کمک می­کند.

  1. روغن ماهی

روغن ماهی سرشار از اسید چرب امگا-۳ است که باعث کاهش سطح تریگلیسرید و فشار خون می­شود و به دنبال آن احتمال بروز بیماری­ های قلبی و تا حدی آریتمی قلب را کاهش می­دهد. از سه نوع اصلی امگا-۳ بیشترین فواید سلامتی مربوط به نوع EPA و DHA است.

  1. فیبر و استرول ­های گیاهی

فیبر به طور طبیعی در میوه­ها و سبزیجات دانه­ها و غلات یافت می­شود و باعث کاهش سطح کلسترول می­شود. روزانه حداقل ۳۰ گرم فیبر دریافت کنید. بهتر است این میزان فیبر را از طریق غذا بدست آورید ولی مکمل­ ها هم گزینه دیگری هستند.

استرول ها در مغزها و غلات وجود دارند با این حال به صورت مکمل نیز قابل استفاده هستند. ۲ گرم استرول در روز باعث کاهش کلسترول بد خون در افراد با کلسترول بالا می­شود.

  1. فولیک اسید

سطوح پایین آمینو اسید هموسیستئین با بیماری های قلبی مرتبط است اما اثر آن روی سکته قلبی و مغزی همچنان ثابت نشده است.

  1. سیر

سیر فشار خون و احتمالا تجمع پلاک در رگ­های خونی را کاهش می­دهد و باعث کاهش خطر لخته شدن خون می­شود. این ماده غذایی به صورت مکمل نیز در دسترس است.

 

خلاصه مقاله

بیماری های قلبی میتوانند ریشه ژنتیکی داشته باشند یا به واسطه عوامل محیطی و سبک زندگی غلط ایجاد شده باشند.

بیماری های قلبی میتواند بدون علامت باشند با این حال در اکثر مواقع دارای علائمی همچون درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی، سرگیجه و تپش قلب، تغییر رنگ پوست هستند.

یکی از علائم بیماری قلبی درد قفسه سینه است و این علامت گاهی با سوزش و درد معده اشتباه گرفته می­شود. در این جور مواقع باید به علائم همراه با درد قفسه سینه توجه کرد. برای درمان درد قفسه سینه در صورتی که ناشی از مشکلات قلبی باشد باید حتما زیر نظر پزشک صورت گیرد در غیر این صورت با مصرف برخی مواد غذایی مانند بادام، زنجبیل و آب گرم این مشکل میتواند التیام پیدا کند.

مصرف مکمل های تقویت قلب میتواند برای افراد دارای ریسک ابتلا موثر باشد. اکثر این مکمل­ها حاوی کوآنزیم Q10 و روغن ماهی به خصوص امگا-۳ هستند.

برای کنترل و جلوگیری از بیماری های قلبی بهتر است سبک زندگی خود را تغییر دهید، وزن خود را کنترل کنید، رژیم غذایی کم چرب و کم نمک به همراه میوه، سبزی و غلات فراوان استفاده کنید، ورزش انجام دهید، از استرس، الکل و سیگار دوری کنید و خواب کافی داشته باشید.

منابع:

https://medlineplus.gov/howtopreventheartdisease.html

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-disease/symptoms-causes/syc-20353118#:~:text=Chest%20pain%2C%20chest%20tightness%2C%20chest,of%20your%20body%20are%20narrowed

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-palpitations/symptoms-causes/syc-20373196#:~:text=Heart%20palpitations%20(pal%2Dpih%2D,%2C%20they’re%20usually%20harmless.

https://www.ottawaheart.ca/heart-condition/inherited-cardiac-conditions-genetic-disorders#:~:text=Many%20cardiac%20disorders%20can%20be,indicating%20inherited%20genetic%20risk%20factors.

https://blog.nemours.org/2019/10/chest-pain-in-teens-when-to-worry/#:~:text=A%20leading%20cause%20of%20chest,for%20several%20weeks%20or%20longer.

https://www.medicalnewstoday.com/articles/317652#heart-attack

https://www.medicalnewstoday.com/articles/312964#what_is_heartburn

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321133#_noHeaderPrefixedContent

https://www.webmd.com/vitamins-and-supplements/supplements-heart-healthy