بیماری سلیاک چیست؟

بیماری سلیاک یک حالت خودایمنی است که باعث می شود سیستم ایمنی به گلوتن موجود در غذاها حمله کند و مصرف گلوتن در افراد با بیماری سلیاک، موجب آسیب به  روده ها می‌شود. این بخش‌های کوچک روده برای هضم غذا ضروری است و اگر دچار آسیب شوند، جذب مواد مغذی از غذا با مشکل مواجه می‌شود. تشخیص زود‌هنگام می‌تواند از عوارض جدی این بیماری از جمله ناباروری، افزایش یا کاهش وزن شدید و پوکی استخوان جلوگیری کند. آزمایش ژنتیکی حساسیت به گلوتن ، به تشخیص افراد با ریسک خطر بالا قبل از نشان دادن تظاهرات بالینی کمک می کند. تقریبا یک درصد از جمعیت جهان مبتلا به این بیماری هستند و معمولاً از آن اطلاع ندارند.

گلوتن چیست؟

گلوتن ماده‌ای می‌باشد که در غلات مانند گندم، جو و آرد آن ها وجود دارد. گلوتن در برنج، ذرت و سیب زمینی وجود ندارد.

علل بیماری سلیاک

افسانه: مصرف بالای گلوتن موجب بیماری سلیاک می‌شود.
واقعیت: یکی از علل بیماری سلیاک، ژنتیک می‌باشد. وجود جهش های ژنتیکی در ژن ها می توانند شما را مستعد سلیاک کنند. ممکن است پدر یا مارد شما هم حساسیت به گلوتن داشته باشند ولی از آن بی خبر باشند.این جهش ها در تست ژنتیک تغذیه مای ژن بررسی می‌شوند.

 بجز علل ژنتیکی، مطالعات نشان داده‌اند در موارد نادر استفاده از گلوتن در غذای کودک با سن کمتر از سه ماه و یا عدم استفاده از شیر مادر می‌تواند موجب افزایش ریسک ابتلا به این بیماری شود. همچنین بروز عفونت‌های روده‌ای خاص در سنین جوانی می‌تواند باعث بروز این بیماری شود.

نکته مهم: برای برخی افراد، بیماری سلیاک خیلی دیرتر در طول زندگی بروز می‌کند. در این موارد، رخداد‌های اصلی در زندگی مانند بارداری، جراحی و زایمان موجب بروز بیماری سلیاک می‌شود. در دیگر موارد، عفونت‌های ویروسی در روده عامل این بیماری می‌باشد.

علائم بیماری سلیاک در بزرگسالان

افسانه: تشخیص علایم این بیماری ساده است.
حقیقت: تشخیص احتمال حساسیت به گلوتن و بیماری سلیاک با آزمایش ژنتیک تغذیه مای ژن و نیز بررسی علائم توسط متخصص امکان پذیر است.

به طور کلی، سه دسته‌ از علایم برای تشخیص بیماری سلیاک وجود دارد. اولین گروه، علایمی هستند که در بیماری‌هایی که بر سیستم گوارشی بدن تاثیر می گذارد نیز دیده می‌شود. این علایم عبارت‌اند از اسهال، نفخ، درد.
دسته‌ی دوم، علایم نه چندان متمرکزی هستند که ممکن است کاملا پنهان و نامشخص باشند. این علایم عبارت‌اند از مشکلات پوستی، کم‌خونی، دردمفاصل، ناباروری، سردرد و افسردگی.

دسته‌ی سوم شامل افرادی می‌باشد که  هیچ علامت خارجی از خود نشان نمی‌دهند. قرار گرفتن در این دسته، احتمالا خطرناک‌ترین حالت است، چرا که عدم آگاهی از این بیماری و غفلت از انجام اقدامات لازم می‌تواند موجب افزایش ریسک ابتلا به سرطان شود. در برخی موارد حتی می‌تواند کشنده باشد.

علائم بیماری سلیاک در کودکان

افسانه: بیماری سلیاک در کودکان چندان شدید نیست.

واقعیت: تشخیص بیماری سلیاک در کودکان در سنین کمتر از ۶ ماهگی به ندرت اتفاق می‌افتد، چراکه در اکثر موارد در این سنین مواد غذایی غیر از شیر مصرف نمی‌شود. علایم کلاسیک (اسهال، ناراحتی در شکم و کاهش اشتها) همانند بزرگسالان در کودکان نیز وجود دارد. اما، از آنجایی که این بیماری توانایی بدن در جذب موادغذایی از خون را کاهش می‌دهد، اختلال در رشد می‌تواند یکی از علایم این بیماری در کودکان باشد. علاوه بر این، بیماری سلیاک در کودکان نیز بر رفتار فرد تاثیر می‌گذارد. این علایم عبارت است از افسردگی، اضطراب و کج خلقی.

درمان سلیاک

افسانه: اگر به بیماری سلیاک مبتلا هستید، در شرایط خاص می‌توانید از رژیم غذایی خود فراتر بروید.

حقیقت: هیچ استثنایی در جشن تولد یا مهمانی دوستان شما وجود ندارد. برای افراد مبتلا به این بیماری، حتی مصرف کم مقدار اندکی از گلوتن می‌تواند به روده‌ها صدمه وارد کند. هر بار گلوتن مصرف می‌کنید، بدن روند بهبودی را از سر می‌گیرد. در برخی موارد بدن ممکن است بسیار حساس باشد و آلودگی غذایی هم می‌تواند مشکل آفرین خواهد بود. تنها راه درمان این بیماری حذف گلوتن از رژیم غذایی است. بسته به میزان شدت حساسیت، توصیه های متخصصین مای ژن متفاوت خواهد بود.

سخن آخر

اگر علائمی مانند چاقی و ورم زیاد، کمبود وزن شدید، مشکلات پوستی، ضعف و خستگی دارید و احتمال می دهید حساسیت به گلوتن داشته باشید، مای ژن می تواند خیال شما را از این بابت راحت کند. اگر مبتلا به بیماری سلیاک نیستید، نیازی به حذف نان یا پاستا از وعده‌ی غذایی خود نیست.

یکی از مولفه‌هایی که در تست ژنتیکی تغذیه مای ژن مورد بررسی قرار میگیرد، احتمال حساسیت به گلوتن از طریق بررسی جهش های ژنتیکی می‌باشد. آگاهی از این احتمال در مدیریت این بیماری و انتخاب رژیم غذایی مناسب می‌تواند بسیار مفید باشد.

تست ژنتیکی تغذیه، سلامتی و تناسب اندام مای ژن

تحولی در تغذیه و ورزش

پس از سفارش و دریافت بسته، نمونه بزاق خود را در منزل جمع‌آوری می‌کنید

نمونه را به آزمایشگاه می‌فرستید تا انواع آزمایشات ژنتیکی و آنالیزها روی آن انجام شود

نتایج را در ۲ دفترچه پرینت شده، همراه چند فایل برنامه‌غذایی دریافت می‌کنید