پوست خشک یک وضعیت گاها آزاردهنده است که منجر به خشکی، خارش، پوسته پوسته شدن و ترک می­شود و میتواند دلایل زیادی داشته باشد. حتی اگر به طور کلی پوست چربی دارید ممکن است گاهی موقتا به این مشکل دچار شوید. با ما همراه باشید تا از دلایل خشکی پوست و راهکارهای رفع آن مطلع شوید.

 

علائم پوست خشک

خشکی پوست معمولا موقتی یا فصلی است برخی ممکن است در فصل زمستان به این عارضه گرفتار شوند. علائم خشکی پوست در افراد مختلف میتواند متفاوت باشد ولی در کل شامل:

  • خارش
  • قرمزی
  • زبری
  • احساس سفتی
  • ترک خوردگی خفیف تا عمیق
  • پوسته پوسته شدن خفیف تا شدید است.

 

علت خشکی پوست

خشکی پوست به علت از دست رفتن آب از لایه خارجی پوست است و میتواند دلایل خارجی یا داخلی داشته باشد مواردی همچون:

  • گرما. سیستم­های گرمایش مرکزی، اجاق­های هیزمی، بخاری­های دمنده گرما و شومینه­ها همگی باعث کاهش رطوبت محیط می­شوند.
  • محیط زندگی. زندگی در شرایط سرد، بادخیز یا آب و هوای کم رطوبت.
  • حمام کردن یا شستشوی زیاد. دوش گرفتن با آب گرم یا شستشوی بیش از حد پوست میتواند پوست شما را خشک کند. حمام کردن بیش از یک بار در روز چربی­های طبیعی پوست شما را نیز از بین می­برد.
  • صابون ها و شوینده های قوی. بسیاری از صابون‌ها، شوینده‌ها و شامپوها رطوبت را از پوست شما می‌گیرند، چراکه برای از بین بردن چربی فرموله شده‌اند.

علت خشکی پوست دست در صورتی که دیگر قسمت­های بدن بدون علائم خشکی باشد معمولا دو مورد شرح داده شده اخیر است.

 

  • بیماری های پوستی. احتمال اینکه افراد مبتلا به بیماری­های پوستی به دلیل حساسیت بالاتر پوست پوست خشکی داشته باشند بیشتر است.
  • درمان های پزشکی. برخی از افراد پس از درمان سرطان، دیالیز یا مصرف برخی داروها دچار خشکی پوست می­شوند.
  • افزایش سن. با افزایش سن، پوست نازک می­شود و چربی های مورد نیاز پوست برای حفظ آب به مقدار کافی تولید نمی­شوند.
  • ژنتیک. اگر بیماری پوستی مانند اگزما یا پسوریازیس دارید، احتمالاً پوست خشکی دارید.
  • کمبود مواد مغذی. برخی ویتامین و مواد معدنی در حفظ رطوبت، چربی و کنترل التهاب پوست نقش دارند و در صورت عدم تامین این مواد خشکی پوست ایجاد می­شود.

مراقبت های پوست خشک

مراقبت از پوست خشک

راه حل­های مختلفی برای مراقبت و درمان پوست خشک وجود دارد، از جمله اجتناب از عوامل ایجاد کننده خشکی پوست به این معنی که هنگام استحمام از آب داغ استفاده نکنید و آب گرم را جایگزین آن کنید، زمان استحمام را کاهش دهید و رطوبت محیط را بالا نگه دارید. همچنین مصرف خوراکی یا موضعی موادی که سلامت پوست را تضمین می­کنند نیز ضروری است.

پوست ما برای عملکرد بهتر و زیبایی به ویتامین­ها و مواد معدنی کلیدی و مقدار کافی آب نیاز دارد. در صورتی که مقادیر کافی از این مواد به پوست نرسد منجر به خشکی پوست می­شود. پس در جواب این سوال که برای درمان پوست خشک چه بخوریم یک جواب ساده وجود دارد، به مقدار کافی آب، مواد معدنی و ویتامین­های ضروری. استفاده از کرم­ها و ماسک­های صورت نیز میتوانند تکمیل کننده مراقبت پوستی شما باشند.

 

خشکی پوست و کمبود ویتامین و مواد معدنی

بدن شما برای عملکرد بهتر به ویتامین­ها نیاز دارد. به عنوان مثال، ویتامین­های خاصی برای رشد سلولی و حفظ اندام­ها ضروری هستند. بهترین راه برای دریافت ویتامین­ها از طریق غذا است، با این حال مواقعی وجود دارد که مصرف مکمل­ها برای رفع کمبود ویتامین ضروری هستند.

  1. ویتامین B

ویتامین­های B باعث بهبود کراتینوسیت­ها می­شوند که بیش از ۹۰ درصد از سلول­های خارجی ترین لایه پوست (اپیدرم) را تشکیل می­دهند. این ویتامین همچنین باعث به حداقل رساندن از دست دادن آب در پوست می­شود و با تأثیر بر فیبروبلاست باعث استحکام پوست می­گردد.  خشکی پوست، پوسته پوسته شدن و ترک خوردن لب­ها ممکن است به دلیل کمبود ویتامین B باشد. کمبود ویتامین B همچنین شما را نسبت به برخی محصولات مراقبت از پوست و نور خورشید حساس‌تر می‌کند.

  1. ویتامین C

خواص آنتی اکسیدانی ویتامین C باعث شده که این ماده برای سلامت پوست نیز گزینه ضروری باشد زیرا به طور طبیعی با رادیکال های آزاد و آلودگی مبارزه می­کند و یک محافظ طبیعی در برابر UV است. ویتامین C همچنین باعث تقویت کلاژن در پوست می­شود و پوست را در برابر از دست دادن آب محافظت می­کند. بنابراین ویتامین C علائم پیری را کاهش دهد و از التهاب جلوگیری می­کند.

  1. ویتامین D

ویتامین D به حفظ سیستم ایمنی پوست، رشد سلول­های پوست و عملکرد سد پوستی کمک می­کند. ویتامین D در رفع علائم بیماری­های پوستی مانند پسوریازیس و اگزما نیز نقش دارد.

  1. ویتامین E

ویتامین E دارای خواص آنتی اکسیدانی زیادی است که میتواند به پوست در مبارزه با رادیکال­های آزاد کمک کند همین مساله آن را به همراه ویتامین C به عناصر محبوب در محصولات مراقبت از پوست تبدیل کرده است.

استفاده موضعی این ویتامین به رفع خشکی و خارش پوست کمک می­کند و ترک های پوستی را کاهش می­دهد. مصرف مکمل­های حاوی این ویتامین نیز باعث بهبود علائم اگزما و خشکی پوست میگردد.

  1. زینک

زینک یک ریز مغذی است که به حفظ عملکرد مناسب ماده ژنتیکی کمک می­کند، عملکرد سیستم ایمنی را فعال نگه می­دارد و به ترمیم زخم کمک می­کند. این ماده برای بهبود خشکی پوست به ویژه در افراد مبتلا به اگزما یا پسوریازیس مفید است، دارای خواص ضد التهابی است و از آسیب اشعه ماوراء بنفش جلوگیری می­کند.

استفاده موضعی از زینک (به شکل اکسید روی) به کاهش التهاب مزمن پوست کمک می­کند.

  1. سایر

غذاهای غنی از آنتی اکسیدان میتوانند آسیب ناشی از سموم را به حداقل برسانند و به بدن شما در ساخت سلول­های سالم کمک کنند. مواد غذایی همچون بلوبری، گوجه فرنگی، هویج، لوبیا، نخود فرنگی و عدس. بلغور جو دوسر یک درمان رایج برای پوست­های تحریک شده است. قرن‌هاست که این درمان خانگی را توصیه می‌کنند و مؤثر است. حمام بلغور جو دوسر دارای خواص ضد التهابی است که تحریک را تسکین می­دهد. این درمان به ویژه برای تسکین خارش موثر است.

غذاهای غنی از روغن ماهی و اسیدهای چرب امگا ۳ مانند ماهی سالمون نیز به داشتن پوستی درخشان کمک می­کنند. روغن ماهی حاوی دو آمینو اسید ضروری DHA و EPA هستند که نقش ضد التهابی و درمانی قوی دارد و پوست را در برابر آسیب­های خورشید محافظت می­کند. روغن ماهی حفظ آب پوست و سد اسیدهای چرب پوست را تقویت می­کند. تمتم این موارد روغن ماهی را به یک ماده دوستدار پوست تبدیل کرده است.

پروبیوتیک­ها، مصرف مکمل باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم باعث بهبود عملکرد سد پوست و آبرسانی به پوست می­شود. پروبیوتیک­ها را میتوانید به طور طبیعی از  غذاهای تخمیر شده مانند میسو، ماست، کیمچی، کلم ترش، کفیر و ترشی ها تامین کنید یا مکمل­های پروبیوتیک مصرف کنید.

کلاژن فراوان­ترین پروتئین در بدن شماست و ۷۵ درصد از وزن خشک پوست شما را تشکیل می­دهد. مصرف مکمل­های کلاژن باعث کاهش عمق چین و چروک و افزایش رطوبت پوست می­شود.

آلوئه ورا اسیدهای چرب مشتق شده از آلوئه ورا به طور قابل توجهی رطوبت پوست و خاصیت ارتجاعی پوست را بهبود می­بخشد.

 

کرم مناسب پوست­های خشک

کرم های مناسب پوست خشک

مرطوب‌کننده‌های پوست که لایه اولیه سلول‌های پوست را آبرسانی می‌کنند و رطوبت را در سطح پوست نگه میدارند، اولین قدم برای مبارزه با خشکی پوست هستند. آنها شامل سه نوع اصلی از مواد تشکیل دهنده هستند.

  • مرطوب کننده­ها که به جذب رطوبت کمک می­کنند مانند اسید هیالورونیک، سرامیدها، گلیسیرین، سوربیتول و لسیتین.
  • گروه دیگری که به حفظ رطوبت در پوست کمک می­کنند به عنوان مثال، پترولاتوم (ژله نفتی)، سیلیکون، لانولین و روغن معدنی.
  • و نرم کننده­ها مانند اسیدهای لینولئیک، لینولنیک و لوریک اسید که با پر کردن فضای بین سلول­های پوست، پوست را صاف می­کنند.

در صورتی که پوست خشکی دارید باید توجه داشته باشید که به جای لوسیون از کرم یا پماد استفاده کنید. پمادها و کرم ها نسبت به لوسیون­ها برای پوست­های خشک موثرتر بوده و تحریک کنندگی کمتری دارند.

به دنبال کرم یا پمادی باشید که حاوی یک یا چند مورد از مواد زیر یا موارد مشابه باشد:

روغن جوجوبا، روغن نارگیل، دایمتیکون، گلیسیرین، کره شی(Shea)، روغن معدنی همچون روغن بچه، پترولاتوم و وازلین

به خاطر داشته باشید که همیشه بلافاصله بعد از حمام و یا شستن دست و صورت پوست خود را با کرم مناسب مرطوب کنید. لب های خود را فراموش نکنید و از بالم لب استفاده کنید.

 

محصولات مراقبت از پوست مناسب پوست­های خشک

اگر پوست خشکی دارید استفاده از محصولات مراقبت از پوست حاوی هر یک از موارد زیر را متوقف کنید. اجتناب از این محصولات به پوست شما کمک می­کند تا چربی طبیعی خود را حفظ کند:

الکل (همچون تونر­های حاوی الکل)، آلفا هیدروکسی اسید (AHA)، محصولات پوستی معطر از جمله صابون های دئودورانت، رتینوئیدها

همانطور که در بالا اشاره شد افراد با پوست خشک فقط باید از محصولات مراقبت از پوست ملایم و بدون عطر استفاده کند. برخی از محصولات مراقبت از پوست، مانند صابون های دئودورانت، برای پوست های خشک و حساس خیلی قوی هستند. به برچسب محصولات مراقبت از پوست قبل از خرید توجه کنید متخصصان پوست استفاده از محصولاتی با برچسب “بدون عطر (fragrance-free)” را توصیه می­کنند. در حالی که اگر کلمه “بدون بو (unscented)” را مشاهده کردید میتواند نشان دهنده این باشد که محصول حاوی مواد شیمیایی است که بوی سایر مواد را خنثی یا پنهان می­کند. این مواد شیمیایی میتوانند پوست­های خشک و حساس را تحریک کنند و مناسب نیستند.

در انتخاب لباس نیز دقت کنید برخی از انواع پارچه ها و یا مواد تشکیل دهنده لباس همچون پشم باعت ایجاد خارش و قرمزی در پوست­های خشک و حساس میشوند. تا حد امکان از استفاده از نرم کننده­های لباس نیز اجتناب کنید.

و درنهایت حفظ رطوبت محیط نیز به بهبود علائم خشکی پوست کمک می­کند چرا که مانع از دست دادن بیش از حد آب از سطح پوست می­شود. رطوبت محیط را با استفاده از دستگاه های رطوبت ساز در حدود ۶۰% نگه دارید.

 

بهترین ماسک ها برای پوست خشک

چه قصد تهیه ماسک از داروخانه را داشته باشید و چه بخواهید آن را در خانه با مواد تازه تهیه کنید فرقی نمی­کند، اجزای تشکیل دهنده ماسک صورت برای بهبود پوست خشک یکسان است. مواد اولیه انواع ماسک­های مناسب پوست خشک را در آشپزخانه خود نیز میتواند پیدا کنید. به تمام ویتامین­ها و مواد معدنی مغذی موجود در میوه ها و سبزیجات فکر کنید. ویتامین C در لیمو و پرتقال، ویتامین E و A در آووکادو، کلسیم و پتاسیم در موز …

پوست شما به طور طبیعی روغنی به نام سبوم تولید می­کند که به محافظت از پوست در برابر از دست دادن رطوبت کمک می­کند، اما اقدامات روزمره مانند فراموش کردن استفاده از مرطوب کننده یا شستن دست­ها با صابون خشک کننده، میتواند روغن­های طبیعی را از پوست شما پاک کند. برای افرادی که آکنه ندارند استفاده از روغن­­ها میتواند به بازگرداندن درخشندگی و سد رطوبتی محافظ پوست کمک کند. ماسک­های کرمی، همانطور که از نامشان پیداست، بر پایه کرم هستند. این ترکیبات در جهت مرطوب کردن پوست عمل می­کنند و همین باعث می شود ماسک­های کرم بهترین ماسک صورت برای پوست­های خشک باشند. این ماسک‌ها علاوه بر اینکه صورت شما را نرم و درخشان می‌کنند، ایجاد چین و چروک را نیز به تاخیر می‌اندازند. دو نمونه ماسک خانگی برای پوست های خشک در ادامه آورده شده است ولی انتخاب های شما قطعا به این دو ماسک محدود نمیشوند.

ماسک شماره ۱ برای پوست های خشک: آووکادو

مواد تشکیل دهنده:

  • آووکادو ۱ عدد
  • ۲ قاشق غذاخوری ماست ساده
  • ۱ قاشق غذا خوری روغن زیتون
  • ۱ قاشق غذاخوری عسل

با این ماسک مرطوب کننده آب را به پوست خشن و خشک خود برگردانید. اسیدهای چرب امگا موجود در آووکادو و روغن زیتون به رفع ترک­های پوستی کمک می­کند و به لطف ترکیبات تسکین دهنده در عسل و ماست، پوست شما به طرز باورنکردنی نرم خواهد شد.

ماسک شماره ۲ برای پوست های خشک: آلوئه ورا

مواد تشکیل دهنده:

  • ۱ قاشق غذاخوری کره شی
  • ۱ قاشق چایخوری ژل آلوئه ورا

کره شی یک نرم کننده است، ژل آلوئه ورا حاوی موکوپلی ساکاریدهایی است که به حفظ رطوبت در پوست کمک می­کند.

روغن نارگیل، روغن کرچک، روغن اسطوخودوس و روغن آووکادو داروهای طبیعی خوبی برای پوست خشک باشند، البته تا زمانی که پوست مستعد آکنه نداشته باشید. اگر پوست مستعد آکنه دارید، روغن درخت چای آکنه­های خفیف تا متوسط را بهبود می­بخشد.

 

روتین روزانه صورت برای پوست­های خشک

روتین صبحگاهی

  1. با یک پاک­کننده کرمی غیر صابون و یا پاک کننده­های آب میسلار شروع کنید و صورت خود را تمیز کنید. با این کار رطوبت و چربی طبیعی پوست روی صورت شما باقی می­ماند ولی آلودگی و آرایش پاک میشود. اگر پوست خشکی دارید، باید از پاک کننده های بدون سولفات استفاده کنید تا پوستتان خشک نشود.
  2. مرطوب کننده مناسب پوست های خشک بزنید
  3. کار را با استفاده از کرم ضد آفتاب به پایان برسانید. استفاده از ضد آفتاب­های کرمی به انواع ژلی ارجعیت دارد.

 

روتین شبانه

  1. دوباره با یک پاک­کننده شروع کنید. با توجه به آلودگی بالای محیط زندگی امروزی بهتر است دوبار و از دو نوع پاک­کننده استفاده کنید. ابتلا آب میسلار و سپس پاک­کننده کرمی.
  2. هفته­ای سه بار اسکراب کرمی استفاده کنید تا پوست­های مرده را از سطح پوستتان پاک کنید. حتی میتوانید در خانه و از ترکیب شکر، کره کاکائو یا کره شی این اسکراب را بسازید.
  3. صورتتان را با سرم ماساژ دهید. سرم های صورت دارای ترکیبات بسیار غلیظی هستند که مشکلات پوستی همچون خشکی را برطرف می­کند. به طور مثال سرم صورت مبتنی بر روغن آرگان را انتخاب کنید.
  4. مرطوب کننده مناسب استفاده کنید. حتی پس از استفاده از یک سرم آبرسان، همچنان باید از مرطوب کننده استفاده کنید تا رطوبت پوستتان را حفظ کنید.
  5. خوابیدن با ماسک صورت شبانه (سه بار در هفته)، بهتر است در روزهایی که از اسکراب استفاده می­کنید از ماسک صورت نیز استفاده کنید. یک ماسک صورت شبانه پوست شما را در هنگام خواب تغذیه می­کند و صبح با پوستی صاف و لطیف از خواب بیدار خواهید شد.

 

درمان سریع خشکی پوست

مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید تا طی چند ساعت از خشکی پوست خلاص شوید:

  1. از یک پاک کننده ملایم و بدون کف برای پاک کردن آلودگی و آرایش استفاده کنید.
  2. از روغن صورت استفاده کنید. پوست خشک فاقد سبوم است و تنها راه برای ترمیم آن، بازگرداندن چربی به پوست است.
  3. از مرطوب کننده غلیظ استفاده کنید. هنگامی که روغن صورت خود را استفاده کردید، آن را با یک مرطوب کننده غنی و چسبناک­تر، مثل کره شی تقویت کنید. حتی اگر به طور کامل جذب پوستتان نشد اشکالی ندارد. اگر واقعا میخواهید ظرف چند ساعت پوستتان بهبود پیدا کند باید عمیقا مرطوب شود. بهتر است این کار را قبل از خواب انجام دهید در این صورت صبح که از خواب بیدار می­شوید شاهد تغییرات چشمگیر در پوستتان خواهید بود.

ذکر چند نکته ضروری است:

  • اگر خشکی پوست ناشی از یک بیماری پوستی جدی است، از پزشک خود بخواهید با کرم یا پماد برای درمان مشکل شما تجویزی کند.
  • اگر پوست شما ترک خورده، برای جلوگیری از عفونت، پزشک احتمالا برای شما پانسمان مرطوب تجویز خواهد کرد.
  • اگر پوست خشک شما دچار خارش شد، می­ توانید از لوسیون حاوی هیدروکورتیزون در آن استفاده کنید.

 

خلاصه مقاله

خشکی پوست یک مشکل شایع است که میتواند ناشی از تعدادی از عوامل مانند کم آبی، شرایط آب و هوایی خشک و سرد، آسیب ناشی از آفتاب، صابون­های قوی و شستشوی بیش از حد و برخی بیماری ها باشد.

تحقیقات نشان داده اند که مصرف برخی ویتامین‌ها و سایر مواد غذایی، از جمله ویتامین C ،B،E،D، روغن ماهی و کلاژن به بهبود آبرسانی پوست کمک می­کند.

اگر پوست شما تمایل به خشکی دارد، محصولاتی وجود دارند که به بهبود رطوبت طبیعی و خاصیت ارتجاعی پوست شما کمک می­کنند. محصولات مراقبت از پوست کرمی بهترین انتخاب برای پوست­های خشک هستند.

کم آبی یکی از دلایل رایج خشکی پوست است، بنابراین افزایش مصرف آب میتواند یک راه سالم و آسان برای بهبود آب رسانی به پوست باشد.

 

 منبع:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dry-skin/symptoms-causes/syc-20353885

https://www.verywellhealth.com/vitamins-for-dry-skin-holistic-skincare-and-beauty-tips-5194044

https://www.healthline.com/nutrition/vitamins-for-dry-skin#The-bottom-line

https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/9-ways-to-banish-dry-skin

https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/dermatologists-tips-relieve-dry-skin

https://www.allure.com/gallery/homemade-face-mask-recipes

https://www.urbancompany.com/blog/beauty/face-masks-for-dry-skin/

https://www.urbancompany.com/blog/beauty/dry-skin-care-routine/

https://www.provenskincare.com/blog/how-to-cure-dry-skin-overnight/